Ferðavinnulógin, sum Løgtingið samtykti í mai 2024, hevur við sær eitt nýtt gjald, sum rakar øll, ið leiga út gisting í Føroyum: hotell, gistingarhús, tjaldingarpláss, Ból og bita og tey, sum leiga út íbúðir og hús gjøgnum heimasíður. Sambært Visit Faroe Islands er burðardygdargjaldið galdandi frá 1. februar 2026.

Fyri ferðafólkið er gjaldið lítið. Men fyri tann, sum leigar út, merkir tað nýggjar uppgávur: gjaldið skal leggjast afturat prísinum, krevjast inn og gjaldast landinum til tíðina.

Hvat kostar tað, og hvør skal rinda?

Høvuðsreglurnar eru einfaldar:

  • 20 krónur fyri náttina fyri hvønn ferðandi, sum er 16 ár ella eldri.
  • Í mesta lagi 200 krónur tilsamans. Tað svarar til tíggju nætur, og eftir tíggjundu náttina verður einki gjald kravt.
  • Gjaldið er bert fyri fólk, sum rinda fyri at gista. Gistir tú ókeypis hjá familju ella vinum, er einki gjald.
  • Ferðafólk við cruise-skipum rinda ikki gistingargjaldið.
  • Seglbátar og líknandi, sum leggja at í Føroyum, rinda gjaldið til havnarmyndugleikan saman við havnargjaldinum.

Til samanberingar var upprunaliga uppskotið hjá landsstýrinum eitt avgjald upp á 225 krónur. Meirilutin í Vinnunevndini broytti tað til 20 krónur fyri náttina við einum hámarki.

Tað er útleigarin, sum hevur ábyrgdina

Fyri føroyskar fyritøkur er tann týdningarmesti parturin, hvør skal krevja gjaldið inn. Sambært áliti Vinnunevndarinnar skulu gistingarhús, tjaldingarpláss, campingpláss og privat, sum veita gisting móti gjaldi, leggja gistingargjaldið afturat kostnaðinum fyri gistingina. Tann, sum leigar út umvegis heimasíður, skal eisini leggja gjaldið afturat leiguni.

Í øllum førum er tað útleigarin, sum hevur skylduna at krevja gjaldið frá ferðafólkunum. Tað ber tó til at lata eitt útleigufelag taka sær av innkrevjingini og síðani rinda landinum gjaldið. Hvussu gjaldið verður kravt inn frá gestinum, avgerð hvør einstakur útleigari sjálvur.

Hvussu verður gjaldið goldið landinum?

Gjaldið verður goldið landinum á sama hátt sum ferðagjaldið. Álitið greiðir frá hesum:

  • Gjald, sum er kravt inn í einum mánaði, skal gjaldast TAKS í seinasta lagi tann 22. í øðrum mánaðinum eftir.
  • Verður seint goldið, verður roknað 0,7 % í rentu fyri hvønn byrjaðan mánað.
  • Gjaldið kann krevjast inn við panting, og tann, sum ikki krevur gjaldið inn, kann fáa bót.

Fyri smærri útleigarar, t.d. tey, sum leiga út eitt hús ella eina íbúð um summarið, er tað tí skilagott at fáa eina fasta mannagongd: skráset talið av gestum og náttum, og set gjaldið av til síðis, so tað ikki verður blandað saman við vanligu inntøkuna.

Hvat verður peningurin brúktur til?

Inntøkurnar fara í ein almennan grunn, sum ein nevnd umsitur. Grunnurin hevur sína egnu roknskaparskipan, og Landsgrannskoðanin grannskoðar hann. Sambært lógaruppskotinum er peningurin markaður til, eftir umsókn, at:

  • gera ferðavinnuætlanir,
  • gera og halda viðlíka farleiðir og gøtur í haganum,
  • onnur átøk, sum skipa ella menna ferðavinnuna kring landið.

Sambært álitinum fer cruise-avgjaldið eisini í sama grunn. Fyri ferðavinnufyritøkur og kommunur kann grunnurin sostatt gerast ein møgulig fígging til verkætlanir, t.d. betri gøtur, skelti og skipan av støðum.

Ósemja um gjaldið

Gjaldið hevur ikki verið óumrøtt. Minnilutin í Vinnunevndini mælti til at strika ásetingarnar um burðardygdargjald og skrivaði, at eitt gjald á hotelkømur og Airbnb kann verða ein forðing fyri vaksandi ferðavinnu. Meirilutin helt fast við gjaldið, men lækkaði tað munandi í mun til upprunaliga uppskotið.

Hvat skalt tú gera sum útleigari?

  • Kanna, at gjaldið er lagt afturat prísinum á heimasíðuni og á bókingarpallum.
  • Ger greitt fyri gestunum, at tað er eitt landsgjald og ikki ein eyka prísur hjá tær.
  • Hav eina skipan, sum heldur skil á aldri, talinum av náttum og hámarkinum upp á 200 krónur.
  • Set ein fastan dag í kalendaranum at gjalda TAKS hvønn mánað.

Ivast tú í, hvussu reglurnar eru fyri júst tína fyritøku, er gott at venda sær til TAKS ella til Ferðavinnufelagið.

Keldur

Mynd: Jake Hinds / Unsplash