Sólpanel á takinum eru ikki longur bert nakað, vit síggja í Danmark og Týsklandi. Øll, ið keypa streym frá SEV, kunnu seta upp eitt sokallað smáverk – til dømis sólpanel ella eina lítla vatnturbinu – og brúka streymin sjálv. Tað, sum tey ikki brúka, fer út á netið hjá SEV, og SEV rindar fyri hann.

Men áðrenn tú bílegst panel, er gott at vita, hvussu skipanin virkar: hvat tú fært fyri streymin, hvørji loyvi skulu vera í lagi, og hví 11 kW er eitt týdningarmikið mark.

Markið við 11 kW

SEV skilir ímillum smá verk upp til og við 11 kW og størri verk.

  • Upp til og við 11 kW: Verkið verður tengt innan fyri málaran. Tað merkir, at húsarhaldið ella fyritøkan brúkar sólstreymin fyrst, og bert yvirskotið fer út á netið. Tað krevst ikki serstakur framleiðslumálari.
  • Yvir 11 kW: Verkið verður vanliga tengt uttan fyri málaran og skal hava sín egna framleiðslumálara. Her krevst eisini serstakt framleiðsluloyvi og góðkenning av eini umhvørvismeting frá Umhvørvisstovuni, áðrenn verkið kann koyra.

Fyri flest húsarhald verður eitt verk undir 11 kW tað natúrliga. Fyritøkur við stórum tøkum – til dømis goymslur, verkstaðir og handlar – kunnu hava áhuga í at fara upp um markið.

Hvat rindar SEV?

Sambært heimasíðuni hjá SEV eru prísirnir fyri yvirskotsstreym frá sólpanelum hesir (uttan MVG):

  • Sólorka undir 11 kW, tengd innan fyri málaran: 1,45 kr. fyri hvørja kWt.
  • Sólorka yvir 11 kW, tengd uttan fyri málaran: 2,00 kr. fyri hvørja kWt tey fyrstu 12 árini av loyvisskeiðinum og 1,00 kr. tey seinastu 8 árini.
  • Sólorka yvir 11 kW, tengd innan fyri málaran: 0,90 kr. fyri hvørja kWt.

Prísskipanin fyri størri sólorkuverk er galdandi fyri tey fyrstu 20 MW, sum verða sett upp í Føroyum. Eftir tað verður hon tikin upp til endurskoðanar. Tað kann tí loysa seg at vera tíðliga úti.

Hugsa um, at hesin prísurin bert er fyri tann streymin, sum fer út á netið. Streymurin, sum tú brúkar sjálv/ur, sparir tær í staðin at keypa streym frá SEV. Hvussu stóran part av framleiðsluni tú brúkar sjálv/ur, hevur tí stóran týdning fyri, hvussu skjótt íløgan er rindað aftur.

Hesi loyvi skulu vera í lagi

Sambært SEV skulu hesi viðurskifti vera í lagi:

  • Byggiloyvi frá kommununi.
  • Framleiðsluloyvi frá Umhvørvisstovuni.
  • Loyvi frá SEV til at tengja verkið í netið.
  • Uppsetingin skal gerast av einum góðkendum elinnleggjara.

Harumframt skal verkið lúka tey tøkniligu krøvini hjá SEV. Ein týdningarmikil smálutur: SEV góðkennir bert invertarar til tríggjar fasur. Invertarin er tann parturin, sum broytir javnstreymin frá panelunum til vekslstreym, og keypir tú ein skeivan, verður verkið ikki tengt. SEV vísir til ein lista yvir góðkendar invertarar hjá Green Power Denmark.

Er nóg nógv sól í Føroyum?

Tað er ein vanligur spurningur. Tá ið SEV í 2019 fyrireikaði eitt royndarverk við sólpanelum á einum gomlum fótbóltsvølli í Sumba, vísti felagið á, at har eru í miðal umleið 1.000 sólartímar um árið, og at verkið væntaðist at framleiða 160 MWt um árið.

Sólorkan passar eisini væl inn í føroysku elskipanina. Longu í 2018 vísti SEV á, at sólorka er serliga hentlig um summarið, tá ið oljunýtslan til elframleiðslu er størst. Sólin fyllir sostatt eitt hol, har vindur og vatn ikki altíð røkka.

Áðrenn tú setur í gongd

  • Kanna, hvussu nógvan streym tú brúkar um dagin í summarhálvuni – tað er tá, sólpanelini framleiða mest.
  • Fá tilboð frá einum góðkendum elinnleggjara, ið kennir krøvini hjá SEV.
  • Spyr kommununa, hvussu tað er við byggiloyvi til títt tak.
  • Set teg í samband við tengingardeildina hjá SEV, áðrenn tú bílegst útgerð.

Av tí at prísir og treytir kunnu broytast, er skilagott at fáa tey váttaði hjá SEV, áðrenn tú tekur avgerð. Hevur tú hug at fáa tilboð upp á sólpanel ella aðra grøna orku, kanst tú biðja um tilboð frá orkuveitarum á vinnan.fo/grona-orka.

Keldur

Mynd: Watt A Lot / Unsplash