Eftir fleiri ár við minkandi kvotum koma endiliga góð tíðindi úr Barentshavinum. Noreg og Russland hava ásett felags toskakvotuna fyri 2027 til 325.000 tons. Tað er 14 prosent meira enn í ár, og kvotan fyri 2026 var tann lægsta síðan 1991.

Fyri føroysku trolararnar, sum í mong ár hava fiskað tosk og hýsu í Barentshavinum, er hetta ein kærkomin broyting. Men hvussu stórur parturin hjá Føroyum verður, er enn ikki avgjørt.

Hvat er avtalað fyri 2027?

Samráðingarnar millum Noreg og Russland byrjaðu 19. oktober í Istanbul, og avtalan var komin í lag fríggjadagin 23. oktober. Norski fiskimálaráðharrin segði, at hetta er fyrsta ferð í seks ár, at toskakvotan í Barentshavinum hækkar.

Høvuðstølini fyri 2027 eru:

  • Toskur: 325.000 tons (+14 %)
  • Hýsa: 180.336 tons (+18 %)
  • Svartkalvi: 21.000 tons (+11 %)
  • Djúpkarfi: 67.090 tons (−3 %)
  • Lodna: Eingin fiskiskapur verður latin upp í 2027 heldur

ICES mælti til ein toskafiskiskap upp á 312.667 tons í 2027, sum er 16 prosent meira enn ráðgevingin fyri í ár. Kvotan, sum londini hava avtalað, liggur sostatt eitt sindur omanfyri tilmælið. Londini hava eisini avgjørt at halda fast við fyrisitingarreglurnar fyri tosk og hýsu í fimm ár aftrat.

Soleiðis fáa føroysk skip sín part

Føroyar sita ikki við borðið, tá ið Noreg og Russland áseta samlaðu kvotuna. Tann samlaða toskakvotan verður býtt millum Noreg, Russland og triðjalond eftir somu meginreglum sum undanfarin ár, og Føroyar fáa ein part av kvotunum hjá bæði Noregi og Russlandi. Tað merkir, at føroyski parturin verður avgjørdur í tveimum serskildum samráðingum: annar við Noreg og hin við Russland.

Fyri 2026 fingu føroysk skip hesar kvotur í russiska partinum av Barentshavinum:

  • 6.306 tons av toski
  • 1.484 tons av hýsu
  • 900 tons av flatfiski
  • 4.000 tons av rækju

Toskakvotan minkaði við 1.139 tonsum samanborið við árið fyri, meðan hýsukvotan vaks við 484 tonsum. Samanlagt minkaðu føroysku botnfiskakvoturnar í Barentshavinum við 655 tonsum í 2026.

Verður býtið millum londini tað sama sum áður, er tað rímiligt at vænta, at føroyski parturin eisini veksur í 2027. Men tað er ikki givið, fyrr enn avtalurnar eru undirskrivaðar.

Avtalan við Russland er óviss

Samráðingarnar um fiskiveiðiavtaluna við Russland verða vanliga hildnar seint á árinum. Avtalan fyri 2026 varð endaliga góðkend við teldupostum 30. desember, eftir fundir 22., 23. og 29. desember.

Avtalan byggir á, at Russland fær atgongd at fiska uppsjóvarfisk í føroyskum øki. Í 2026 fekk Russland 65.000 tons av svartkjafti, 4.201 tons av makreli og 7.714 tons av norsk-íslendskari sild. Svartkjaftakvotan minkaði við 10.000 tonsum og makrelkvotan við 3.879 tonsum. Harumframt kunnu russisk skip í mesta lagi fiska 30.953 tons av svartkjafti innan fyri føroyska markið, sum er 41 prosent minni enn í 2025.

Stóri spurningurin er tó revsitiltøkini. Frá 1. januar 2026 hava Føroyar sett tiltøk í verk móti tveimum russiskum fyritøkum. Skip hjá hesum fyritøkum fáa ikki loyvi at fiska í føroyskum sjógvi og sleppa ikki inn á føroyskar havnir. Í juli 2026 tók Noreg eisini undir við revsitiltøkunum hjá ES og setti tvær russiskar fiskivinnufyritøkur, Norebo og Murman Seafood, á listan.

Tá ið avtalan fyri 2026 varð gjørd, ávaraði ein reiðari um, at Russland kundi sett forboð fyri føroyskum vørum á marknaðinum undir "einhvørjari tøkniligari orsøk". Tað hevur tí stóran týdning fyri føroysku vinnuna, hvussu samráðingarnar fyri 2027 verða.

Hvat eigur vinnan at hava í huga?

  • Betri útlit fyri botnfiskatrolarar. Hækkingin í tosk og hýsu er tann fyrsta í seks ár, og ráðgevingin peikar eisini uppeftir.
  • Kvotan er ikki tryggjað enn. Føroyski parturin veldst um samráðingarnar við bæði Noreg og Russland.
  • Uppsjóvarfiskur er gjaldoyrað. Russiska atgongdin at svartkjafti og makreli í føroyskum sjógvi er tað, sum Føroyar geva aftur fyri botnfiskin í Barentshavinum.
  • Politiski váðin er størri enn áður. Revsitiltøkini móti russiskum fyritøkum gera samráðingarnar meira ótryggar enn vanligt.

Vit fylgja við, tá ið Føroyar og Russland seta seg við samráðingarborðið um 2027.

Keldur