Fleiri og fleiri føroysk húsarhald og fyritøkur hita húsini við varmapumpu og løða elbilin heima. Ein stórur partur av roknistykkinum hevur verið grøni málarin hjá SEV, sum gevur ein lægri prís fyri streymin til varmapumpu og elbil. Nú hevur SEV kunngjørt, at avslátturin skal minka, og at hann verður tikin av í 2030. Samstundis arbeiðir SEV við eini nýggjari prísskipan við tímaprísum.

Her er ein gjøgnumgongd av, hvat grøni málarin kostar í dag, hvat broytist, og hvat tú kanst gera.

Hvat er grøni málarin?

Grøni málarin er ein serstakur elmálari, sum bert mátar streymin til varmapumpuna og/ella elbilin. Fyri hendan streymin fært tú ein avsláttur á 0,50 kr. fyri hvønn kWt íroknað MVG. Árliga fasta gjaldið fyri málaran er 90 kr. íroknað MVG.

Sambært gjaldskránni hjá SEV, sum er galdandi frá 1. januar 2026, eru prísirnir hesir (íroknað MVG):

  • Vanligur prísur (0–10.000 kWt um árið): 2,325 kr. fyri kWt
  • Varmapumpa við grønum málara: 1,825 kr. fyri kWt
  • Elbilur – snildløðing heima við grønum málara: 1,825 kr. fyri kWt

Hesi eru krøvini

Fyri at fáa grønan málara krevur SEV:

  • ein serstakan elmálara og eina serstaka eltalvu, sum verða plomberaði og bert verða brúkt til varmapumpuna og/ella elbilin
  • at varmapumpan er góðkend sambært bygningskunngerðini frá 2017 (BK17)
  • at heimaløðistøðin er góðkend av SEV og kann samskifta við stýriskipanina hjá SEV
  • at ein løggildur elinnleggjari setur útbúnaðin upp og setur seg í samband við SEV

SEV skrivar, at kostnaðurin hjá elinnleggjaranum er sera ymiskur. Fá tí eitt tilboð, áðrenn tú setur í gongd. Við løðistøðini kann SEV eisini stýra, nær elbilar verða løddir, so at álagið á elnetið verður býtt út yvir samdøgrið.

Avslátturin verður hálveraður í 2028

Á heimasíðuni hjá SEV stendur, at avslátturin fyri varmapumpur og elbilsløðing verður broyttur. Hann minkar niður í helvt í 2028 og verður tikin av í 2030.

Hvat tað merkir í krónum, veldst um, hvussu nógvan streym tú brúkar. Eitt dømi: Brúkar varmapumpan 6.000 kWt um árið, er avslátturin í dag 3.000 kr. um árið. Drigið verður fasta gjaldið á 90 kr. frá, so eru 2.910 kr. eftir. Verður avslátturin helvaður í 2028, minkar sparingin niður í 1.410 kr. um árið. Frá 2030 er eingin avsláttur eftir, og tá kostar málarin bert 90 kr. um árið afturat.

Tølini í døminum eru roknað út frá prísunum í 2026. Tey broytast, um sjálvur streymprísurin broytist.

Streymurin kann gerast dýrari

Sambært KVF hækkar prísurin 10 oyru fyri hvønn kilowatttíma, nú SEV ger fíggjarætlan fyri næsta ár. Ein orsøk sum verður nevnd, er at tað tekur longri tíð at fáa nýggjar vindmyllur upp. Endaligu prísirnir fyri komandi ár eru enn ikki kunngjørdir í gjaldskránni hjá SEV.

Tímaprísir á veg

SEV skrivar á heimasíðu síni, at arbeitt verður við eini nýggjari prísskipan við skiftandi tímaprísum, sum væntandi kemur í gildi í 2027. Í 2023 mælti ein arbeiðsbólkur landsstýrinum til, at SEV kunngjørdi ein bindandi tímaprís fyri eitt samdøgur í senn, grundaðan á veðurforsagnirnar næstu 24 tímarnar. Endamálið er at fáa meira burtur úr varandi orkuni. Prísurin skal vera lægri, tá ið nógv vindorka er, og hægri, tá ið nógv olja verður brend.

Hvussu skipanin endaliga verður, er enn ikki kunngjørt. Kemur hon, kann tað fyri tey, sum kunnu flyta nýtsluna, t.d. løða elbilin um náttina ella hita vatnbakin, tá ið streymurin er bíligur, vera ein nýggjur møguleiki at spara, eisini eftir at grøni avslátturin er burturi.

Hvat kanst tú gera nú?

  • Ætlar tú at keypa varmapumpu ella elbil? Rokna við, at avslátturin minkar í 2028 og verður tikin av í 2030. Tú eigur ikki at rokna við honum í allari livitíðini hjá íløguni.
  • Hevur tú longu varmapumpu? Hav eyga við nýtsluni. Ein væl stillað varmapumpa og eitt væl bjálvað hús hava størri týdning enn avslátturin.
  • Fyritøkur við elbilum eiga at fylgja við, nær tímaprísirnir koma, so at løðingin kann leggjast til tíðir, tá ið streymurin er bíligari.

Ætlar tú at seta upp varmapumpu ella aðra grøna orkuloysn, kanst tú biðja um tilboð frá orkuveitarum á vinnan.fo/grona-orka.

Keldur

Mynd: alpha innotec / Unsplash